برای دامداری و مرغداری چه ورقی کمتر زنگ میزند؟
محیط سولههای مرغداری و دامداری، یکی از خورندهترین محیطها برای سازههای فلزی است. برخلاف ساختمانهای معمولی که تنها با رطوبت هوا سروکار دارند، در سالنهای پرورش دام و طیور، ترکیبی خطرناک از رطوبت اشباع و گاز آمونیاک وجود دارد. این ترکیب اسیدی، میتواند ورقهای فولادی معمولی را در کمتر از دو سال دچار پوسیدگی کامل کرده و سوراخهای متعددی در سقف یا تجهیزات ایجاد کند.
برای پیمانکاران و صاحبان این مشاغل، انتخاب پوشش سقفی و تجهیزات فلزی، یک چالش اقتصادی است. در ادامه مشخصات فنی ورقی را بررسی میکنیم که در این فضای شیمیایی دوام میآورد.
چرا ورقهای رنگی و معمولی در مرغداری دوام نمیآورند؟
بسیاری از سازندگان سولههای کشاورزی به اشتباه تصور میکنند که ورقهای رنگی شیروانی برای هر آبوهوایی مناسب هستند؛ اما ورق رنگی صرفا یک لایه رنگ الکترواستاتیک دارد که اگرچه زیباست، در برابر بخارات آمونیاک نفوذپذیر است.
به محض ایجاد کوچکترین خراش روی رنگ یا نفوذ گاز از لبههای برشخورده ورق، زنگزدگی به زیر لایه رنگ نفوذ کرده و ورق را اصطلاحا «طبله» میکند. راهکار قطعی برای مقابله با این محیط، استفاده از مکانیسم حفاظت کاتدی است که تنها در ورقهای گالوانیزه باکیفیت یافت میشود.
ورق گالوانیزه؛ تنها سپر دفاعی در برابر آمونیاک
ورق گالوانیزه، فولادی است که با لایهای از فلز روی پوشانده شده است. در محیطهای اسیدی دامداری، فلز روی خود را فدا میکند تا فولاد پایه سالم بماند؛ اما نکته حیاتی اینجاست که هر ورق گالوانیزهای مناسب دامداری نیست. دو فاکتور مهم در خرید ورق برای این کاربرد وجود دارد:
کوتینگ (جرم پوشش روی)
مهمترین شاخص فنی، مقدار فلز روی در هر متر مربع است که با نماد Z نشان داده میشود.
- ورقهای بازاری (Z80 تا Z100): این ورقها پوشش نازکی دارند و برای سقف پارکینگ یا محیطهای خشک مناسباند. استفاده از آنها در مرغداری، صرفهزینه است؛ چون سریع سیاه میشوند.
- ورقهای کشاورزی (Z180 تا Z275): برای سالنهای پرورش قارچ، مرغداری و دامداری، باید از ورقهایی با کوتینگ بالا استفاده کرد. ضخامت بالای روی، باعث میشود ورق بتواند سالهای طولانی در برابر گازهای خورنده مقاومت کند.
گل ورق ریز یا درشت؟ (کریستالهای سطحی)
شکل ظاهری ورق گالوانیزه که به اصطلاح «گل ورق» نامیده میشود، روی مقاومت آن تاثیر دارد. تجربه نشان داده است که ورقهای بدون گل یا گل ریز منافذ میکروسکوپی کمتری دارند و در برابر نفوذ رطوبت و باکتریها عملکرد بهتری از خود نشان میدهند. ضمن اینکه شستوشو و ضدعفونی کردن سطوح صافتر، آسانتر است.
رول یا شیت؟ کدام برای سقف سوله بهصرفهتر است؟
یکی از نقاط ضعف اصلی در سقف مرغداریها، محل همپوشانی ورقهاست. هرچه تعداد درزها بیشتر باشد، احتمال نفوذ رطوبت و تجمع آلودگی بیشتر است. برای پروژههایی با دهانههای طولانی، خرید ورقهای برشخورده (شیت فابریک) باعث افزایش تعداد درزها و پرت شدن مصالح میشود.
راهکار حرفهای پیمانکاران در این شرایط، خرید رول گالوانیزه و استفاده از دستگاههای فرمینگ در محل است. با این روش، شما میتوانید ورقهایی یکتکه به طول کل شیب سقف داشته باشید که درزهای عرضی را کاملا حذف میکند و ریسک نشتی و زنگزدگی از لبهها را به صفر میرساند.
کاربردهای کلیدی ورق گالوانیزه در تجهیزات دامداری
علاوهبر پوشش سقف و دیوار سوله، ورقهای گالوانیزه در ساخت تجهیزات داخلی نیز نقش حیاتی دارند:
- سیلوهای خوراک: برای جلوگیری از کپک زدن دانهها و خوراک دام، جداره سیلوها باید کاملا صیقلی و ضدزنگ باشد.
- آبخوری و دانخوری: این تجهیزات دائما با بزاق حیوان و آب در تماس هستند. استفاده از ورق ضخیم با کوتینگ بالا، از سوراخ شدن کف آخورها جلوگیری میکند.
- قاب پدهای سلولزی: در سیستمهای خنککننده، قابهای نگهدارنده در معرض جریان مداوم آب هستند و ورق گالوانیزه سنگین بهترین گزینه برای این بخش است.
سرمایهگذاری روی طول عمر
در صنعت دام و طیور، هزینه تعمیرات فقط پول خرید مصالح نیست؛ بلکه هزینهی توقف تولید و استرس وارده به گله در زمان تعمیرات است که ضرر اصلی را میزند؛ بنابراین هنگام تامین مصالح، تنها به ضخامت ورق اکتفا نکنید. حتما درباره وزن کوتینگ سوال کنید و برای پوشش سقفهای وسیع، اولویت را بر استفاده از رولهای فرمینگ شده بگذارید تا سازهای یکپارچه و بهداشتی داشته باشید.
